Artikel: Methode voorspelling schildklierziekte bij familie

Plaats hier (verwijzingen naar) literatuur, onderzoeken en andere bronnen van kennis over hypothyroïdie.
Discussies over artikelen s.v.p. in het HypoCafé.

Artikel: Methode voorspelling schildklierziekte bij familie

Berichtdoor ineke » maandag 10 maart 2008 - 23:50

Een al wat ouder artikel (april 2006) gepubliceerd in het AMC Mag. (A'dam Med. Centrum Univ. A'dam)


Vijf jaar zekerheid

Familieleden van patiënten met een slecht werkende schildklier kunnen er vaak op wachten tot zij zelf zo’n aandoening krijgen. Maar hoe lang duurt dat wachten?
Aan deze onzekerheid komt nu een eind met een in het AMC ontwikkelde methode.
Deze voorspelt bij vrouwen hoe groot de kans is dat ze binnen vijf jaar ziek worden
.

’Het slechte nieuws is er al: als er in je familie meer dan één persoon rondloopt met een schildklierafwijking, is de kans groot dat je er zelf ook ooit last van krijgt.
Is het niet over een jaar, dan wel over tien of twintig jaar’
, vertelt arts-onderzoeker Thea Strieder, die eind dit jaar hoopt te promoveren op een lang lopend onderzoek naar auto-immuun schildklierziekten (AITD).

‘Het fijne is dat we al die mensen die er op zitten te wachten tot de eerste ziekteverschijnselen zich aandienen, voor de komende vijf jaar redelijke zekerheid kunnen bieden.’

En dat is al heel wat, want hoewel een slecht werkende schildklier niet dodelijk is, kunnen de symptomen een leven behoorlijk ontregelen.
Dus hoe eerder de levenslange behandeling met medicijnen start, des te groter de levenskwaliteit.

Een ontregelde schildklier kent twee gezichten: het orgaan werkt te traag en produceert daardoor onvoldoende schildklierhormoon, of het werkt te snel en maakt juist te veel aan.
In het eerste geval is sprake van de ziekte van Hashimoto, in het tweede geval heeft de patiënt de ziekte van Graves.
Beide aandoeningen zijn auto-immuun schildklierziekten: het eigen afweersysteem valt gezond schildklierweefsel aan.

Bij de ziekte van Graves uit zich dit doordat immuuncellen antistoffen maken die de schildklier stimuleren.
Het orgaan gaat enorme hoeveelheden hormoon produceren.
Dat manifesteert zich onder meer in het gedrag van de patiënt, die een behoorlijke persoonlijkheidsverandering ondergaat.

Mensen met de ziekte van Graves zijn erg nerveus, gejaagd en snel geïrriteerd.
En dan zijn er nog de fysieke klachten: diarree, hartkloppingen en een versnelde stofwisseling waardoor de patiënt een enorme eetlust heeft, maar toch afvalt.
Ongeveer tien procent krijgt te maken met uitpuilende ogen doordat de oogspieren dikker worden en de ogen uit hun kas drukken.

Bij de ziekte van Hashimoto valt het afweersysteem de enzymen aan die betrokken zijn bij de productie van schildklierhormoon.
Daardoor sterven de hormoonproducerende cellen, met als gevolg een tekort.
Degenen die lijden aan de ziekte van Hashimoto zijn snel moe, langzaam in denken en doen en ze hebben bovendien een hoger vetgehalte in het bloed, waardoor ze meer kans lopen op hart- en vaatziekten.

DRIE FACTOREN
In Nederland kampen zo’n 250.000 mensen met AITD.
‘We zien behoorlijk wat Graves- en Hashimoto-patiënten op onze poli.
Het eerste wat ze ons vragen, is hoe ze eraan komen.
Dan leggen we uit dat zowel genetische als omgevingsfactoren de aandoening uitlokken.
Het betekent dat als je zo’n schildklierziekte hebt, je familieleden ook ziek kunnen worden.
Veel patiënten willen daarom weten welk risico hun kinderen lopen’, vertelt hoogleraar Endocrinologie Wilmar Wiersinga.

Dergelijke vragen waren voor de afdeling van Wiersinga aanleiding om een groot onderzoek op te zetten dat inmiddels tien jaar loopt.
In 1996 startte met behulp van een NWO-subsidie een studie waaraan ruim achthonderd vrouwen meededen.
Gezonde vrouwen welteverstaan, maar wel met een of meer familieleden met een auto-immuun schildklierziekte.

Er werd gekozen voor vrouwen omdat AITD bij hen vijf tot tien keer vaker voorkomt dan bij mannen.
Wiersinga: ‘Als we dezelfde onderzoeksvragen bij mannen willen beantwoorden, zouden we vijf tot tien keer zo veel mensen nodig hebben. Dat is logistiek niet haalbaar.’
Het kostte bovendien al twee jaar om achthonderd gezonde deelneemsters te vinden.

De vrouwen werden vijf jaar lang gevolgd.
In die periode kregen 51 deelneemsters een schildklierafwijking.
Via vragenlijsten en bloedonderzoek slaagden de AMC’ers erin om er drie factoren uit te pikken die voorspellen of een vrouw binnen vijf jaar de ziekte van Graves of Hashimoto zal ontwikkelen.
Ze controleren de hoogte van het Schildklier Stimulerend Hormoon en meten de hoeveelheid antistoffen tegen het enzym Schildklier Peroxydase (TPO).
Daarnaast kijken ze of iemand twee of meer familieleden heeft met een auto-immuun schildklierziekte.
Op basis van deze elementen wordt het risico berekend.

‘Bij een lage score laten we de vrouw weten dat ze zich de komende vijf jaar geen zorgen hoeft te maken.
Na die periode doen we de test opnieuw’, legt Wiersinga uit.
‘Heeft iemand een hogere score, dan kan het zijn dat ze na een jaar weer moet terugkomen voor onderzoek.’

Op een gegeven moment kan de arts zelfs beslissen om preventief te gaan behandelen met schildklierhormoon.
Want Graves en Hashimoto kunnen bij veel patiënten prima in de hand worden gehouden met medicijnen.
Al zitten mensen er, net als bij diabetes, hun hele verdere leven aan vast.

‘Het is wel prettiger voor ze als de therapie op tijd wordt gestart.
Want heel wat mensen hebben al vage klachten terwijl hun bloedwaarden biochemisch gezien nog net normaal zijn’, legt Strieder uit.
‘Sommige huisartsen schrijven dan toch maar schildklierhormoon voor.
Uit onze studie blijkt dat deze beslissing vaak terecht is.’

OMGEVINGSFACTOREN
Na de analyse van de onderzoeksresultaten, die nog steeds in volle gang is, hopen de onderzoekers een tweede belangrijke vraag te kunnen beantwoorden:
wat zijn de oorzaken van AITD?
Strieder: ‘Er zijn genen die je gevoeliger maken voor het krijgen van een schildklierafwijking.
Maar de tot nu toe gevonden resultaten wijzen in de richting van omgevingsfactoren die bepalen wanneer je ziek wordt, en of je dan Graves of Hashimoto krijgt.
We willen nu nagaan welke factoren de meeste invloed uitoefenen.’

Het is al bekend - en dat blijkt ook weer uit het AMC-onderzoek - dat roken, de anticonceptiepil, zwangerschap, stress en de hoeveelheid jodium die je binnenkrijgt een rol spelen bij het ontstaan van AITD.
‘Welke rol dat precies is, gaan we uitzoeken in de laatste fase van de studie.
Daarbij wordt de methode van nested case control toegepast op de gegevens.
‘Het wil zeggen dat je voor iedere vrouw uit het cohort die een schildklierziekte kreeg, drie vrouwen van ongeveer dezelfde leeftijd uit hetzelfde cohort neemt die niet ziek geworden zijn',
vertelt Jan Tijssen, hoogleraar Klinische epidemiologie en biostatistiek, die het epidemiologische deel van de studie begeleidde.

Vervolgens kijken de onderzoekers aan de hand van vragenlijsten die de vrouwen regelmatig moesten invullen, wat er in het jaar voorafgaand aan het ziek worden allemaal is gebeurd met betrekking tot die omgevingsfactoren.
Zijn ze zwanger geworden, hadden ze veel stress, enzovoort.
Tijssen: ‘Op basis van deze methode hopen we straks een verband te zien.’

En dan een leefstijladvies te geven aan vrouwen uit risicofamilies?
‘Misschien kunnen we dan een op Graves of Hashimoto aangepast advies geven’, aldus Strieder.

http://www.amc.uva.nl/index.cfm?pid=703 ... itemid=101
Groeten, Ineke
Avatar gebruiker
ineke
Forumverslaafde
 
Berichten: 1378
Geregistreerd: zaterdag 17 juni 2006 - 14:12

Keer terug naar Waardevolle informatie met bronvermelding

Wie is er online

Gebruikers op dit forum: Geen geregistreerde gebruikers. en 1 gast

cron