Zeer uitgebreide site van San van het B12-forum
(
dit mag ik van haar dus naar verwijzen en hier plaatsen:)
http://www.geneeskundestudent.nl/downlo ... skunde.doc
Ook de volgende melding van haar:
nog een wetertje...
hypothyreoïdie geeft ook een verhoogd MCV
Syndroom van Cushing Chronisch glucocorticoïdexces op weefselniveau en kan worden veroorzaakt door:
1. Verhoogde produktie ACTH door hypofysevoorkwab (ziekte van Cushing).
2. Primaire bijnierschorspathologie, adenoom of carcinoom.
3. Ectopische ACTH-produktie.
4. Iatrogeen als gevolg van langdurige toediening van gluco-corticoïden in suprafysiologische hoeveelheden of van ACTH.
Ziekte van Cushing: In 85% van gevallen ACTH-producerende microadenoom van hypofy-se => dubbelzijdige bijnierschorshyperplasie. Dit is ook het geval bij ectopische ACTH-produktie. Bij overige vormen gerem-de ACTH-produktie => atrofie zona fasciculata-reticularis (buiten eventueel aanwezige bijniertumor).
Symptomatologie:
1. Eiwitdepletie: atrofie van huid en spieren, paarse striae aan romp en extermiteiten, slechte wondgenezing, onderhuidse bloedingen en osteoporose.
2. Remming aanmaak andere hormonen (gonadotrofinen, groeihor-moon): hirsutisme, oligo-amenorroe/impotentie.
3. Antagonisme met andere hormonen: insuline (diabetes melli-tus), groeihormoon (groeivertraging), ADH (polyurie).
4. Verminderde testosteronproduktie bij mannen door direct effect op testes.
5. Suppressie van ontstekingsreacties.
Verder: vollemaansgezicht, vermeerdere vetafzetting op romp (extermiteiten blijven rel. graciel), hyperpigmentatie huid en slijmvliezen als gevolg van sterk verhoogde ACTH-produktie.
Diagnose:
a. Verhoogde cortisolspiegels in bloed gedurende namiddag en nacht.
b. Gestoord dag-nachtritme.
c. Verhoogde excretie cortisol en 17-ketogene steroïden in urine.
d. Verminderde reactie op remmingstest met kleine hoeveelheden dexamethason, echter wel remming ACTH-afgifte na toediening hoge doses. Bij onvoldoende reactie hierop is bijnierschorstu-mor of ACTH-producerend proces elders waarschijnlijk.
Verder:
- CT-scan/MRI bijnieren en hypofysegebied.
- Onderzoek longen en buik (CT) i.v.m. ectopische ACTH-tumor.
- Selectieve sampling via flebografie: meting hormoonspiegels in directe veneuze afvoer organen.
Therapie:
1. Ziekte van Cushing: Verwijdering hypofyse-adenoom langs transsfenoïdale weg. In enkele gevallen dubbelzijdige bijnierresectie onvermijdelijk.
2. Syndroom van Cushing:
a. Bijnieradenoom: chirurgisch.
b. Bijnierschorscarcinoom: radicale chirurgie, aanvullende behandeling met op'DDD (blokkeert steroïdsynthese en veroor-zaakt necrose bijnierweefsel).
c. Ectopische ACTH-produktie: dubbelzijdige adrenalectomie, danwel verwijdering primaire tumor, danwel medicamenteus (op'DDD).
d. Exogene glucocorticoïden: bij ontrekking grote kans op langdurige suppressie hypothalamus-hypofyse-bijnieras.
Adrenogenitaal syndroom
Overmatige produktie van androgene steroïden door bijnier-schors. Gevolgen: virilisatie (acne, hirsutisme, stemverande-ringen, toegenomen lengtegroei en spierontwikkeling, mammahy-poplasie en pariëtale kaalheid), afwijkingen externe geni-taliën => twijfel omtrent werkelijke geslacht pasgeborene.
Congenitale vormen: Enzymdefecten in syntheseketen cortisol => onvoldoende produk-tie cortisol => verhoogde ACTH-afgifte => stimulatie bijnier-schors tot vorming steroïdprecursors, sommige met androgene werking. Sprake van congenitale bijnierschorshyperplasie. Voorbeelden: 21-hydroxylaseblock, 11-hydroxylaseblock.
Therapie: toediening glucocorticoïden => remming ACTH-overpro-ductie => stop overmatige androgeenproduktie
Verworven vormen: Maligne of benigne bijnierschorstumoren.
Bijnierschorsinsufficiëntie
Primaire bijnierschorsinsufficiëntie (ziekte van Addison)
Treedt op na dubbelzijdige, vrijwel totale destructie van bijnierschors.
Oorzaken:
- auto-immuunadrenalitis (meestal)
- tbc
- cytomegalovirusinfectie bij AIDS
- amyloïdose
- tumormetastasen
- aangeboren enzymdefecten
N.B. acute 'Addison' t.g.v. toxisch-infectieuze shock (syn-droom van Waterhouse-Friderichsen), stollingsanomalieën of iatrogeen na bijnierresectie danwel medicamenteus (op'DDD).
Symptomen: t.g.v. verminderde gluco- en mineralocorticoïden.
- vermoeidheid
- hyperpigmentatie huid en slijmvliezen
- vermindering oksel- en pubishaar (androgenen!.)
- zouthonger
- verlies van lichaamsgewicht
- verlaagde bloeddruk met orthostatische hypotensie en tachy-cardie t.g.v. uitdroging
NB. Moeheid in combinatie met verlies oksel-en pubisbeharing wijst op corticosteroidentekort
Diagnose:
a. Verlaagd bloedcortisol in ochtend.
b. Verlaagd aldosteron.
c. Uitblijven stijging cortisol na toediening ACTH.
d. Verhoogde renine en verlaagd aldosteron.
Tevens hyponatriëmie, hyperkaliëmie en hypercalciëmie.
Bijnierantilichamen bewijzend voor auto-immuunadrenalitis.
Therapie: Hydrocortison, glucose en fysiologisch zout i.v. (shockbehan-deling).
Bij chronische Addison: orale glucocorticoïden i.c.m. minera-locorticoïd.
Secundaire bijnierschorsinsufficiëntie (ACTH-deficiëntie)
ACTH-deficiëntie als onderdeel van hypofyse-uitval.
Aldosteronsecretie meestal ongestoord (intact renine-angioten-sine systeem) => alleen substitutie met glucocorticoïden.
Therapie met corticosteroïden
Prednison of prednisolon. Bij chronisch corticoïdengebruik (> 25 mg) kan zich syndroom van Cushing ontwikkelen. Bij lagere doses kunnen toch diabetes mellitus, osteoporose, versterkte vatbaarheid voor infecties, slechte wondgenezing en gewichts-toename optreden. Bij langer dan 3 weken gebruik van 20 mg prednison per dag al sprake van onderdrukking hypothalamus-hypofyse-bijnieras.
Bij staken steroïdtherapie zal bijnierschors geleidelijk weer op gang komen (duur 6-9 mnd) => terugbrengen dosering 7,5-10 mg, daarna geleidelijk verminderen (bijvoorbeeld 2,5 mg per 2 à 3 weken).
Veel info op deze link te vinden, ook over schildklier.
Voor Misty:
Dit schijnt info uit 2001 te zijn, dus is al lang bekend dat:
Bij chronisch corticoïdengebruik (> 25 mg) kan zich syndroom van Cushing ontwikkelen
Groeten, Ineke