OUDE Hypoforum

Schildklier

Prof. dr. E. Fliers, internist-endocrinoloog,
Academisch Medisch Centrum, Amsterdam

Het regionaal glucosemetabolisme in de hersenen neemt
af bij milde hypothyreoïdie. Verder spelen polymorfismen
van T3/T4-transporteiwitten en dejodasen een belangrijke
rol in de effectiviteit van T3/T4-combinatietherapie bij
hypothyreoïdie. Eric Fliers: ‘Optimale T3- en T4-beschikbaarheid
in de hersenen is essentieel voor the emotional brain.’
‘Er zijn dit jaar resultaten gepubliceerd van leuke en vernieuwende
studies over hypothyreoïdie. Patiënten met deze aandoening
verhalen over een afgenomen concentratie en geheugen,
vermoeidheid en somberheid. Hieruit komt naar voren dat
er een mogelijke link bestaat met de hersenfunctie’, vertelde
Eric Fliers. Om dit te toetsen werden bij patiënten voor en na
T4-behandeling FDG-PET-scans van de hersenen gemaakt.
‘Na behandeling met thyroxine is een duidelijke verhoging
merkbaar van het glucosemetabolisme in de amygdala, hippocampus,
en de anterieure en posterieure cingulate cortex.
Het gaat hier om hersengebieden die bekend staan als the
emotional brain en die betrokken zijn bij stemming, geheugen
en concentratie. Na 3 maanden euthyreoïdie is er niet alleen
sprake van herstel van psychische klachten, maar ook van FDGPET-
waarneembare veranderingen. Hieruit blijkt een essentiële
interactie tussen schildklier en hersenen’, aldus Fliers.

T3/T4-transport
Naast een mogelijke deficiëntie van de schildklier spelen T3-
en T4-transporteiwittten een grote rol in het klachtenpatroon
van patiënten. Fliers: ‘Het transport van T3 en T4 over de
bloed-hersenbarrière naar de hersenen is een complex proces,
met vele obstakels. Na T4-transport richting astrocyten zorgen
dejodasen voor dejodering van T4 naar T3, gevolgd door transport
transport
naar neuronen. Er zijn veel stappen waar het bij sommige
patiënten minder efficiënt kan verlopen.’ Dit uit zich dan ook in
de relatie tussen de respons van patiënten op combinatiebehandeling
met T3 en T4 en polymorfismen van het DIO2-gen.
‘Patiënten met het CC-genotype van het DIO2-polymorfisme
vertonen een betere respons dan patiënten met de andere
genotypen, in dit geval een afname van depressiescores, op
combinatiebehandeling met triiodothyronine en thyroxine.
Een vergelijkbare studie laat verder zien dat een polymorfisme
van DIO1, geassocieerd met verlaagde conversie van T4 naar
T3, bij patiënten met depressie zorgt voor een positief effect
van T3 in combinatie met de standaardbehandeling met een
SSRI. Na 8 weken behandeling met sertraline en T3 neemt de
depressiescore onder patiënten met een bepaald DIO1-polymorfisme
met ruim 68 procent af. Onder de andere patiënten
is deze daling slechts 43 procent’, aldus Eric Fliers.

MIVAT
Het laatste onderwerp van de symposiumdag vormde de
evaluatie van de minimaal-invasieve operatietechniek MIVAT
(minimally invasive video-assisted thyroidectomy), waarmee
een thyroïdectomie kan worden uitgevoerd, bijvoorbeeld na
constatering van schildkliercarcinoom. Fliers: ‘Deze ingreep
duurt slechts 45 minuten en wordt door 3 artsen uitgevoerd.
De incisie is ongeveer 1,5 centimeter, er is geen drain nodig en
de patiënt wordt al na 24 uur ontslagen. Een recente evaluatie
van 221 behandelde patiënten, met een follow-up van 3,6 jaar,
toont aan dat MIVAT vergelijkbare resultaten geeft ten opzichte
van de traditionele thyroïdectomie. Dit maakt de techniek veelbelovend,
vanwege de cosmetische en logistieke voordelen. De
korte follow-up en mogelijke selectiebias van kleine tumoren
vragen wel om een langere en grotere studie.’