OUDE Hypoforum

* zonkracht: Om vitamine D te kunnen produceren in de huid moet de zonkracht meer dan 3 zijn. De zonkracht is een maat voor de hoeveelheid ultraviolette straling (UV) in het zonlicht die de aarde bereikt.

Factoren die daarop van invloed zijn, zijn:

* De breedtegraad: Op de hogere breedtegraden van de aarde worden de UVB-stralen in zekere mate door de atmosfeer uit het zonlicht gefilterd, met name gedurende de winterperiode. In de winter is boven een breedtegraad van 52 graden (ongeacht atmosferische en andere omstandigheden) de zon te zwak om überhaupt nog vitamine D in de huid aan te maken. Op lagere breedtegraden neemt de vitamine D productie in de huid exponentieel toe. Mensen die wonen en werken in de tropen, maken naar schatting 10.000 IE (250 µg) per dag aan, 100 maal meer dan de in Nederland aanbevolen dagelijkse hoeveelheid voor volwassenen.
* Hoogte van de zon aan de hemel: De golflengtes waarbij vitamine D productie in de huid plaatsvindt, zijn op zeeniveau in zonlicht aanwezig wanneer de zon meer dan 45° boven de horizon staat en ook de zonkracht meer dan 3 is. Bij deze invalshoek, die in de tropen dagelijks plaatsvindt, en in gematigde breedtegraden dagelijks tijdens voorjaar en zomer, maar vrijwel nooit binnen de beide poolcirkels, worden adequate hoeveelheden vitamine D3 in de huid geproduceerd na ongeveer 10 tot 15 minuten blootstelling van tenminste het gezicht, de armen, handen en bij voorkeur ook bovenlichaam (zonder zonnebrandcrème), tenminste tweemaal per week. De hoogste stand van de zon (zenit) op de dag is in de winter aanmerkelijk lager dan in de zomer. Op onze breedtegraden is gedurende winter en voorjaar de zonkracht te laag om voor vitamine D productie in de huid te zorgen. In de zomer is vroeg op de dag en laat in de middag de zonkracht vaak te laag voor vitamine D productie.
* Bewolking, vocht, stof, smog en/of ozon in de atmosfeer verlagen de hoeveelheid UV-B die de aarde bereikt.
* Hoogte boven de zeespiegel: In de bergen schijnt de zon aanmerkelijk krachtiger dan op zeeniveau, omdat de reis van de stralen door de atmosfeer daar korter is en de lucht schoner.
* Golflengte van de UV-B straling: Vorming van vitamine D uit 7-dehydrocholesterol vindt in de huid plaats bij blootstelling aan ultraviolet (UV-B) licht met een golflengte tussen 290 en 315 nm (met de hoogste synthese tussen 295 en 297 nm). Bij een zonnebank worden veel van de vitamine D producerende UV-B stralen eruit gefilterd, aangezien dat deel van het UV-spectrum (dat voor vitamine D3 productie verantwoordelijk is) eveneens roodkleuring, verbranding en huidkanker kan veroorzaken. Bij een hoogtezon of voor lichttherapie gebruikte lamp vindt een dergelijke filtering van UV-B straling niet plaats. Niettemin worden bij zonnebankgebruikers aanmerkelijk betere vitamine D spiegels gevonden dan bij mensen die daar geen gebruik van maken.