Hieronder de volgende info
1) Artikel:
Daderanalyse van schildklier
Oplopende concentraties schildklierhormoon in het bloed vergroten de kans op stolsels in de benen en de longen.
Zelfs al blijft de hoeveelheid van het hormoon binnen de normale waarden.
Met deze observatie leveren promovendi Bregje van Zaane en Alessandro Squizzato voor het eerst hard bewijs voor een verband tussen veneuze trombose en schildklierhormoon.
Lange vliegreizen, een operatie, zwangerschap, het gebruik van de anticonceptiepil, chemotherapie:
het zijn allemaal bekende ‘recepten’ voor het krijgen van veneuze trombose.
Er vormen zich bloedstolsels in de aderen die de bloeddoorstroming verminderen.
Vaak gebeurt dat in het been, met als gevolg een pijnlijk of dik ledemaat.
In het ergste geval laat zo’n stolsel los en komt het even verderop vast te zitten in de longen: artsen spreken dan van een longembolie.
Het rijtje risicofactoren bleek echter nog niet compleet.
Een gezamenlijke inspanning van onderzoekers van het AMC, het Slotervaartziekenhuis, het LUMC en de universiteit van Insubria in het Italiaanse Varese leverde een nieuwe boosdoener op: het schildklierhormoon.
Vermoedens dat het hormoon een belangrijke rol speelt bij het ontstaan van trombose, bestonden overigens allang, maar het ontbrak aan betrouwbare onderzoeksresultaten.
‘De bal ligt al een jaar of veertig op de penaltystip’, zegt internist Victor Gerdes van het Slotervaartziekenhuis en het AMC.
‘Wij moesten hem er alleen nog maar in schieten.’
Gezonde vrijwilligers
Gerdes is co-promotor van Bregje van Zaane en Alessandro Squizzato, die beiden op 27 mei hun proefschrift verdedigen.
Zij gingen op zoek naar de harde bewijzen om het verband tussen schildklierhormoon en trombose voor eens en altijd aan te tonen. Allereerst deden de promovendi een studie bij gezonde vrijwilligers die in twee groepen werden verdeeld. Twee weken lang slikten zij het schildklierhormoon levothyroxine. De ene groep kreeg een lage dosis, waardoor de waarden in hun bloed weliswaar stegen, maar binnen het normale. De rest slikte meer, waardoor zij net zo veel hormoon in hun lijf hadden als mensen met een te snel werkende schildklier (hyperthyreoïdie).
Vervolgens keken de onderzoekers naar verschillende eiwitten die betrokken zijn bij de vorming van bloedstolsels. Eén van die eiwitten, von Willebrand factor, ging omhoog in de groep die de laagste hoeveelheid schildklierhormoon kreeg. Deze factor zorgt voor de binding van bloedplaatjes aan de vaatwand, waardoor een stolsel wordt gevormd. In de andere groep vrijwilligers deden naast von Willebrand nog vier andere stollingseiwitten mee. Ook was er bij hen een remming te zien van de fibrinolyse, het proces waarbij een bloedstolsel langzaam wordt afgebroken. ‘Dat wijst op een verhoogd risico op veneuze trombose bij mensen met een te snel werkende schildklier’, stelt Van Zaane.
De promovendi onderzochten ook de omgekeerde situatie. Patiënten waarbij nog maar net was vastgesteld dat hun schildklier te traag werkt (hypothyreoïdie), bleken veel beter in staat om bloedstolsels op te lossen. Gerdes: ‘Ondanks dat deze mensen vanwege hun aandoening zwaarder zijn, een hogere bloeddruk en een hoger cholesterol hebben, zijn ze toch normaal tot minder vatbaar voor trombose. Die lage hoeveelheid schildklierhormoon in hun bloed beschermt ze een beetje. Als je ze gaat behandelen, verdwijnt dat voordeel echter.’
Trombosediensten
Drie studies die daarop volgden, maakten het bewijs dat schildklierhormoon de stolling beïnvloedt steeds sterker.
Hierin vergeleken de promovendi de schildklierfunctie van mensen met en zonder veneuze trombose.
In de eerste, in het AMC uitgevoerde, studie was het daarvoor benodigde bloed afgenomen op het moment dat mensen trombose kregen. Het onderzoek maakte aannemelijk dat hoge schildklierhormoonspiegels stolsels in het bloed kunnen veroorzaken. Vervolgens constateerden de researchers hetzelfde in een grote studie in samenwerking met het LUMC. Bij deze studie was het bloed maanden na het ontdekken van de trombose afgenomen. Ten slotte deden de onderzoekers uit Leiden gelijkaardige bevindingen in een bevolkingsonderzoek uit Noorwegen, waarbij zij over bloedmonsters beschikten van mensen die maanden tot jaren na bloedafname een stolsel kregen.
Hoe hoger de schildklierhormoonwaarde, hoe groter de kans op trombose. We hadden echter nooit verwacht dat er ook al meer risico op veneuze trombose is bij mensen met hoge normaalwaarden’, vertelt Van Zaane. ‘Een waarde tussen 10 en 23 is normaal. Zit je tegen die 20 aan – en dat geldt voor tien procent van de bevolking – dan is er al een effect op de stollingseiwitten. Bij een waarde van 21 tot 23 praten we over een risico op trombose dat drie tot tien keer hoger is.’
Dat was niet de enige verrassing.
Het was al bekend dat de hoeveelheid schildklierhormoon bij patiënten met hyper- en hypothyreoïdie het effect van antistollingsmedicatie beïnvloedt.
Voor trombosediensten is het daardoor lastig om de juiste hoeveelheid bloedverdunners te bepalen. Squizzato zag dat dit het geval was bij een veel grotere groep mensen dan tot nu gedacht.
Personen met subklinische hypothyreoïdie - een zeer milde vorm van een te traag werkende schildklier die (nog) geen klachten veroorzaakt - blijken eveneens minder gevoelig te zijn voor antistollingsmedicijnen. Gerdes: ‘Subklinische hypothyreoïdie komt vaak voor, dus dit is belangrijke informatie voor trombosediensten.’
Volgende stap
Wat zouden de onderzoekers aan specialisten die schildklieraandoeningen behandelen willen meegeven?
‘We zijn nog niet zo ver dat we aanbevelingen kunnen doen.
Dat is de volgende stap’, antwoordt Gerdes. ‘Je moet bovendien bedenken dat hyperthyreoïdie weinig voorkomt. Een arts ziet jaarlijks slechts een handvol patiënten. De kans dat een van hen trombose krijgt, is erg klein, daarom hebben specialisten daar weinig oog voor.
Overigens zullen mensen met alleen verhoogd schildklierhormoon nog steeds een relatief lage kans hebben op veneuze trombose.
De zaken liggen wellicht anders als er sprake is van meer risicofactoren, maar dat moeten we verder uitzoeken.’
Meer onderzoek is ook nodig bij patiënten met een te traag werkende schildklier, vult Van Zaane aan.
Die groep is stukken groter: uiteindelijk krijgt een op de tien personen hypothyreoïdie.
‘Vaak zijn het oudere, zware mensen.
Doordat zij meer risicofactoren voor trombose hebben, zou het wel eens kunnen dat behandeling met schildklierhormoon bloedstolsels uitlokt.
Uit een van onze studies bleek ook dat er een grotere kans is op een longembolie bij hypothyreoïdie-patiënten die net gestart zijn met hormoontherapie.’
Verder willen de onderzoekers nagaan of het zinvol is om het schildklierhormoon te meten bij mensen zonder schildklieraandoening die een operatie of chemotherapie moeten ondergaan.
Zijn de waardes aan de hoge kant, dan zou tijdelijk medicatie overwogen kunnen worden om trombose te voorkomen.
Een wat fundamentelere vraag is hoe schildklierhormoon de stolling beïnvloedt.
Van Zaane: ‘Het is van meer hormonen zoals oestrogeen (een bestanddeel van de anticonceptiepil) bekend dat ze invloed hebben op de stolling.
De gedachte is dat de hormonen zich aan celreceptoren binden en zo de aanmaak van eiwitten beïnvloeden die betrokken zijn bij de vorming, regulatie en afbraak van bloedstolsels.
Oestrogeen werkt op die manier in de lever en vaatwand, schildklierhormoon doet hetzelfde.’
http://www.amc.nl/?pid=6491&&contentite ... itemid=101
2) In AMC magazine:
Daderanalyse van schildklier
http://www.amc.nl/upload/teksten/amcmag ... preads.pdf
3) In Bloodjournal (abstract):
Increasing levels of free thyroxine as a risk factor for a first venous thrombosis: a case-control study
1 Department of Internal Medicine, Slotervaart Hospital, Amsterdam, The Netherlands; 2 Department of Vascular Medicine, Academic Medical Center, University of Amsterdam, Amsterdam, The Netherlands; 3 Department of Clinical Medicine, University of Insubria, Varese, Italy; 4 Department of Clinical Biochemistry, Slotervaart Hospital, Amsterdam, The Netherlands; 5 Department of Endocrinology and Metabolism, Academic Medical Center, University of Amsterdam, Amsterdam, The Netherlands; and 6 Department of Clinical Epidemiology, Leiden University Medical Center, University of Leiden, Leiden, The Netherlands
A hypercoagulable state exists in hyperthyroidism, but the association with venous thrombosis (VT) is not fully explored.
We aimed to investigate VT risk for different plasma levels of thyroid hormones and thyroid antibodies.
We used a case-control study on leg vein thrombosis conducted between September 1999 and August 2006 at the Academic Medical Center, Amsterdam, The Netherlands.
Parameters of thyroid function were assessed in 190 cases (mean age, 57 years; range, 19-90 years) and 379 sex-matched controls (mean age, 56 years; range, 18-93 years). Odds ratios (ORs) and 95% confidence intervals (CIs) for VT risk were estimated according to several cutoff levels derived from plasma levels observed in controls.
We found the risk of VT to gradually rise with increasing levels of free thyroxine (FT4).
In the absence of traditional acquired risk factors, FT4 levels above 17 pmol/L yielded a sex- and age-adjusted OR of 2.2 (95% CI, 1.2-4.2) for deep VT, which further increased up to an OR of 13.0 (95% CI, 1.1-154.1) for FT4 levels above reference range.
Our data suggest increasing levels of FT4 to be a risk factor for VT and may have implications for both the prevention and management of this disease.
http://bloodjournal.hematologylibrary.o ... 4344?rss=1
